حجت‌الاسلام محمدی شاهرودی با تأکید بر ضرورت تبیین علمی وقایع تاریخی ایام فاطمیه، اظهار کرد: حفظ وحدت اسلامی به معنای پنهان‌کردن حقایق تاریخی و اعتقادی نیست.

حجت‌الاسلام‌ رضا محمدی شاهرودی در ویژه‌برنامه «حسینیه پاسخ» رادیو اینترنتی پاسخ که با موضوع شبهات ایام فاطمیه و به مدد مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم تهیه شده است، با اشاره به این شبهه که برگزاری مراسم فاطمیه موجب اختلاف میان مسلمانان و مغایر با هفته وحدت است، اظهار کرد: آنچه باعث تفرقه می‌شود، اهانت به مقدسات دیگران و بی‌حرمتی به باورهای مسلمانان است و ما نیز معتقدیم در مجالس مذهبی نباید به مقدسات دیگران اهانت شود؛ اما آیا به بهانه وحدت می‌توان حقایق تاریخی و اعتقادی را پنهان کرد و اجازه داد شبهات، به‌ویژه در ذهن نسل جوان، بدون پاسخ باقی بماند؟

وی با اشاره به آیه «قُلْ لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَى» افزود: یکی از راه‌های عملی اظهار مودت به اهل‌بیت(ع)، برگزاری مجالس یادبود و بیان فضائل و جایگاه حضرت زهرا(س) است. دفاع از حق آن حضرت و تبیین معارف فاطمی نیز بخشی از وظیفه دینی ما به شمار می‌رود و نمی‌توان این وظیفه را به نام وحدت کنار گذاشت.

کارشناس مسائل اعتقادی با بیان اینکه وحدت حقیقی باید حول محور حق و ولایت شکل بگیرد، تصریح کرد: وحدت تصنعی و ظاهری که بر پنهان کردن حقیقت استوار باشد، نه ارزش پایداری دارد و نه می‌تواند اختلافات را برطرف کند. البته مباحث علمی و پژوهشی باید در جایگاه خود و با رعایت اخلاق و منطق مطرح شوند.

حجت‌الاسلام‌ محمدی شاهرودی یکی از عوامل اصلی ایجاد تفرقه را انتقال مباحث تخصصی و اختلافات علمی به فضای عمومی دانست و گفت: مباحثی که باید در محافل علمی و با حضور عالمان و بر اساس روش‌های تحقیقی بررسی شوند، گاهی به شبکه‌های ماهواره‌ای و فضای مجازی کشیده می‌شوند. عموم مردم نیز فرصت و تخصص لازم برای بررسی همه اسناد و استدلال‌ها را ندارند و همین مسئله زمینه شکل‌گیری سوءتفاهم، تقابل و اهانت را فراهم می‌کند.

وی با تأکید بر ضرورت رعایت حرمت مقدسات مسلمانان خاطرنشان کرد: اگر در گوشه‌ای از یک مجلس، مداح یا سخنرانی سخنی خلاف این اصول مطرح کند، نمی‌توان آن را به همه مجالس و علما تعمیم داد. اصل مورد تأکید عالمان شیعه، پرهیز از اهانت به مقدسات دیگران است؛ بنابراین باید میان تبیین علمی حقایق و اهانت به باورهای دیگران تفاوت قائل شد.

این کارشناس مسائل اعتقادی در ادامه به شبهه چرایی سکوت امیرالمؤمنین(ع) در ماجرای هجوم به خانه حضرت زهرا(س) با وجود شجاعت و غیرت آن حضرت پرداخت و بیان کرد: برای بررسی یک حادثه تاریخی نباید به تحلیل‌های شخصی و احتمالات ذهنی بسنده کرد، بلکه باید اسناد و منابع تاریخی را بر اساس روش علمی تاریخ بررسی کرد. صرف اینکه امیرالمؤمنین(ع) شجاع بودند، نمی‌تواند دلیلی برای انکار وقوع حادثه باشد؛ این کار اجتهاد در برابر نصوص تاریخی است.

وی با اشاره به شرایط جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: در آن دوران بسیاری از مناطق دچار ارتداد و آشوب شده بودند و جنگ‌های رده در نقاط مختلف جریان داشت. در چنین شرایطی، وقوع جنگ داخلی در مدینه می‌توانست اساس جامعه نوپای اسلامی را با خطر جدی مواجه کند. حضرت زهرا(س) نیز با توجه به جایگاه و شخصیت خود در میان مسلمانان، به امید جلوگیری از درگیری و بازگرداندن مهاجمان، در برابر در قرار گرفتند؛ اما این اقدام مانع وقوع حادثه نشد.

حجت‌الاسلام‌ محمدی شاهرودی ادامه داد: امیرالمؤمنین(ع) تا جایی که اساس اسلام در معرض نابودی قرار نمی‌گرفت، برای احقاق حق خود و دفاع از جایگاه ولایت تلاش کردند؛ اما هنگامی که ادامه درگیری را موجب آسیب جدی به اصل اسلام می‌دیدند، از برخورد مسلحانه خودداری کردند. همان‌گونه که امام حسین(ع) نیز برای حفظ اسلام از جان خود و عزیزانش گذشت، امیرالمؤمنین(ع) نیز برای صیانت از اساس اسلام از حق شخصی خود چشم‌پوشی کردند.

وی در پاسخ به این شبهه که چرا امیرالمؤمنین(ع) درباره هجوم به خانه حضرت زهرا(س) سخنی نگفته‌اند، با اشاره به برخی نقل‌های موجود در منابع شیعه و اهل‌سنت گفت: نباید انتظار داشت تمام جزئیات یک حادثه در منابع تاریخی همه مذاهب به یک شکل نقل شده باشد. در منابع شیعه گزارش‌هایی درباره این حادثه وجود دارد و از جمله به روایتی درباره سخن امیرالمؤمنین(ع) در خصوص ضربه‌ای که به بازوی حضرت زهرا(س) وارد شده بود، اشاره کرد. بنابراین برای ارزیابی این گزارش‌ها باید اسناد هر روایت را با معیارهای علمی و حدیثی بررسی کرد.

کارشناس مسائل اعتقادی همچنین درباره ادعای بیعت امیرالمؤمنین(ع) پس از شهادت حضرت زهرا(س) گفت: این ادعا از نظر تاریخی محل اشکال است؛ زیرا بر اساس گزارش‌های مورد استناد شیعه، حضرت در همان روزهای نخست پس از رحلت پیامبر(ص) برای بیعت تحت فشار قرار گرفتند و ماجرای انتقال ایشان به مسجد نیز پیش از شهادت حضرت زهرا(س) اتفاق افتاد. ازاین‌رو، نمی‌توان گفت امیرالمؤمنین(ع) تا زمان حیات حضرت زهرا(س) اساساً بیعت نکرده بودند.

حجت‌الاسلام‌ محمدی شاهرودی در بخش دیگری از سخنان خود، روایت ازدواج امیرالمؤمنین(ع) با دختر ابوجهل و ارتباط آن با حدیث «فاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنّی» را نادرست دانست و گفت: از نظر اعتقادی، امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زهرا(س) معصوم هستند و چنین رفتاری با جایگاه عصمت آن دو بزرگوار سازگار نیست. همچنین در منابع روایی شیعه روایتهایی درباره ممنوعیت ازدواج مجدد امیرالمؤمنین(ع) در زمان حیات حضرت زهرا(س) وجود دارد. ازاین‌رو، این روایت نمی‌تواند مبنایی برای زیر سؤال بردن مواضع حضرت زهرا(س) در برابر حوادث پس از رحلت پیامبر(ص) قرار گیرد.

وی با اشاره به موضوع نارضایتی حضرت زهرا(س) از برخی افراد پس از رحلت پیامبر(ص) تأکید کرد: برای بررسی این مسئله باید به نصوص و گزارش‌های تاریخی مراجعه کرد، نه اینکه با تحلیل‌های ذهنی، آنها را کنار گذاشت. همچنین دفن شبانه و مخفی بودن قبر حضرت زهرا(س) از جمله شواهد تاریخی مهمی است که باید در بررسی مناسبات آن حضرت با حاکمیت وقت مورد توجه قرار گیرد.

این کارشناس مسائل اعتقادی در پایان با اشاره به جایگاه اسماء بنت عمیس در ماجرای غسل و کفن حضرت زهرا(س) گفت: اسماء از بانوان برجسته و علاقه‌مند به اهل‌بیت(ع) بود و سابقه همسری جعفر بن ابی‌طالب را داشت. حضور او در این ماجرا به‌تنهایی دلیلی بر مأموریت داشتن وی از سوی خلیفه اول نیست؛ بلکه باید جایگاه و ارتباط تاریخی او با اهل‌بیت(ع) را نیز در نظر گرفت.

حجت‌الاسلام‌ محمدی شاهرودی در پایان تأکید کرد: راه شناخت حقیقت، مراجعه به اسناد معتبر و بررسی هر مسئله بر اساس روش علمی خودش است. در عین حال، نباید مباحث اختلافی و تخصصی را به ابزاری برای تحریک احساسات عمومی و ایجاد درگیری میان مسلمانان تبدیل کرد؛ چراکه هم تبیین حقیقت ضرورت دارد و هم حفظ حرمت و وحدت امت اسلامی.