به گزارش تبيين به نقل از پايگاه اطلاع رساني آثار حضرت آيت‌ الله مصباح يزدي، رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) در ديدار با جمعي از طلاب حوزه علميه با اشاره به اين كه در فرهنگ شيعه، واژه ولايت جايگاه ويژه‌اي دارد، اظهار داشت: به وفور در آيات و روايات با مسأله ولايت رو به رو مي‌شويم و اگر زماني مسأله ولايت كمرنگ شده بود، به بركت امام خميني(ره)، فرهنگ ولايتمداري در جامعه احياء شد و توجه مردم به آن جلب شد.

حضرت آيت‌ الله مصباح با اشاره به اين كه ابهام‌هايي در مورد اين واژه در ذهن بسياري از افراد وجود دارد، اظهار داشت: اما گاه تقدسي كه مردم براي آن قائلند، سبب شده كمتر در مورد آن ابهامات سخني بر زبان برانند. به عنوان نمونه اين كه در بسياري از روايات قبولي همه اعمال و عبادات وابسته به پذيرش ولايت اميرالمؤمنين(ع) شده است، و يا سال‌ها عبادت در بين ركن و مقام و صفا و مروه بدون پذيرش ولايت اميرالمؤمنين(ع) بي‌اثر تلقي شده است، چگونه قابل توجيه خواهد بود، در حالي كه به فرمايش خداوند متعال هر كس ذره‌اي كار خير انجام دهد، آن را در آخرت خواهد ديد ؟

وي با اشاره به لزوم بررسي و ريشه‌يابي اين‌ گونه تعابير براي يافتن پاسخ به چنين سئوالات و ابهاماتي، اظهار داشت: به نظر بنده اين مسأله ريشه در اصل اعتقادي عميق‌تري دارد که شايد بتوان آن را در داستان شيطان يافت، زماني كه حاضر نشد بر آدم سجده كند. شيطاني كه شش‌ هزار سال خداوند را عبادت كرده بود، تنها به خاطر يك سجده نكردن بر آدم، مطرود درگاه الهي شد. البته اين هم جاي سئوال دارد كه چرا خداوند به واسطه خودداري از انجام يك كار از سوي شيطان، عبادت چند هزار ساله او را ناديده گرفت ؟

علامه مصباح يزدي در پاسخ به اين سئوالات با اشاره به معناي ايمان اظهار داشت: ايمان به خدا در صورتي كامل است كه فرد هم به خالقيت خدا، هم به ربوبيت تكويني خدا و هم به ربوبيت تشريعي وي، ايمان داشته باشد، يعني فرد ايمان داشته باشد كه خداوند كسي است كه او را خلق كرده و روزي او را مي‌دهد و تنها اوست كه حق امر و نهي و قانون‌گذاري را دارد، و در صورت عدم ايمان به يكي از اين موارد، در واقع به خداوند متعال مؤمن نخواهد بود.

اين مفسر قرآن با اشاره به آياتي از قرآن كريم اظهار داشت: طبق آيات الهي و نقل قول‌هايي كه از شيطان در قرآن آمده است، شيطان هم به خالقيت خدا و هم به ربوبيت تكويني وي و هم به معاد و قيامت ايمان داشته است، و تنها اشكال اصلي در ايمان شيطان، عدم ايمان او به ربوبيت تشريعي خداوند بود، و اين كه خداوند حق دارد امر و نهي و قانونگذاري كند، چون شيطان اولين دستور و امر خداوند را نپذيرفت و مشخص شد كه ربوبيت تشريعي خدا را قبول نداشته است.

وي افزود: لذا قرآن هم مي‌فرمايد " كان من الكافرين " يعني شيطان از اول، و حتي زماني كه خدا را عبادت مي‌كرد، هم كافر بود ولي تاكنون زمينه‌اي براي او پيش نيامده بود تا عدم ايمان خود به ربوبيت تشريعي را ابراز كند، و با سجده نكردن بر آدم مشخص شد كه از اول ايمان نداشته است.

علامه مصباح يزدي با اشاره به اين كه در ادوار و امت‌هاي مختلف، امتحاناتي از سوي خداوند متعال وجود داشته تا مشخص شود كه آيا افراد به ربوبيت تشريعي اعتقاد دارند يا خير، ادامه داد: مظهر ايمان به ربوبيت تشريعي در امت اسلام، پذيرش ولايت حضرت علي(ع) است. و علاوه بر اين كه امت، خالقيت و ربوبيت تكويني خداوند را قبول دارند، امتحان مي‌شوند که آيا اين امر خداوند متعال كه فرد جواني را به عنوان ولي و رهبر مردم معرفي كرده است، قبول مي‌كنند و يا پذيرش آن برايشان سنگين است و به اين صورت مشخص شود كه تا چه ميزان به ربوبيت تشريعي خداوند ايمان داشته و امر خدا را مطاع مي‌دانند، که در صورت نپذيرفتن امر خداوند، در واقع ايمان ندارند و يا به عبارت ديگر، ايمانشان مانند ايمان ابليس است.

وي ادامه داد: از اين روست كه گاه در روايت‌هاي مختلف تعبيرهاي غلاظ و شدادي در مورد كساني به كار رفته است كه ولايت علي(ع) را نپذيرفته‌اند، چرا كه عدم پذيرش ولايت حضرت علي(ع) با علم به‌ اين که از سوي خدا مشخص شده است، ناشي از عدم اعتقاد آنها به ربوبيت تشريعي خداوند است كه هر چند نماز و روزه و حج و... به جاي آورند.

آيت‌ الله مصباح يزدي با اشاره به اين كه منظور از كفر در اينجا، معناي فقهي آن نيست، اظهار داشت: طبق فرمايش قرآن حتي اگر كسي همه احكام اسلام به جز يكي از آن‌ها را بپذيرد، حقيقتا كافر است، اما نه به معناي اين كه نجس باشد و احكام فقهي كافر بر او بار شود، بلكه كفر در برابر ايمان مراد است و نه كفر در برابر اسلام.

آيت‌ الله مصباح يزدي ادامه داد: روايات ديگري مانند حديث سلسله‌الذهب نيز مؤيد همين معناست، چرا كه حضرت رضا(ع) پس از اين كه توحيد را به عنوان حصن الهي معرفي مي‌كنند، پذيرش ولايت خود را به عنوان شرط قرار گرفتن در اين حصن مي‌دانند. لذا هر چند ظاهرا توحيد با پذيرش ولايت امام رضا(ع) ارتباطي ندارد، اما با دقت در اين نكته كه توحيد و ايمان به خدا بدون ايمان به ربوبيت تشريعي خداوند بي‌معناست و پذيرش ولايت امام رضا(ع) به معناي ايمان به ربوبيت تشريعي خداوند است، مشخص مي‌شود ارتباط كاملي بين توحيد و ولايت ايشان وجود دارد.

عضو خبرگان رهبري در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به لزوم ايمان به ربوبيت تشريعي خداوند اظهار داشت: اگر افرادي به واسطه شعارهاي حقوق بشري امروز كه از كرامت انساني دم مي‌زند، قائل شوند كه نبايد فرد زاني و سارق و... را حد شرعي زد، چرا كه توهين به كرامت انسان است، در واقع به ربوبيت تشريعي خداوند اعتقاد ندارند.

وي با اشاره به اين كه عده‌اي از افراد احكام جزائي اسلام را مربوط به دوران‌هاي پيشين دانسته، ماهيت بشر مدرن امروز را متفاوت با ماهيت بشر دوره قبل از مدرنيته مي‌دانند، ادامه داد: امروزه شاهد هستيم كساني كه از خانواده اهل علم بوده و حتي خودشان هم سال‌ها در حوزه تحصيل كرده‌اند، معتقد شده‌اند كه احكام جزائي اسلام در عصر مدرن قابليت اجرا ندارد، اما احكام عبادي فردي مانند نماز و روزه و... اشكالي نداشته و مي‌تواند رعايت شود. اين نوع اعتقاد، همان كفر باطني است و ايمان اين افراد مانند ايمان ابليس است.

آيت‌ الله مصباح يزدي با بيان اين كه در واقع ولايت، ايمان واقعي افراد را مشخص مي‌كند، اظهار داشت: به فرض، اگر ما در زمان حضرت علي(ع) حضور داشتيم و در يكي از شهرهايي زندگي مي‌كرديم كه آن حضرت، فرماندار و يا نماينده‌اي براي آن جا مشخص مي‌كردند، به حكم عقل بايد به حرف نماينده آن حضرت به عنوان حاكم عمل مي‌كرديم. چرا كه رد كردن سخن فرماندار علي(ع) در واقع ناديده گرفتن حكم حضرت علي(ع) است. لذا اگر كسي بگويد من از ائمه(ع) اطاعت مي‌كنم، اما از نماينده آنها خير، ايمان او هم مانند ايمان ابليس خواهد بود.

وي ادامه داد: همين‌ طور اگر امام معصوم(ع) شخصي را براي بعد از خود و يا زمان عدم حضورش براي حكومت معرفي كرد، پيروي از او در واقع اطاعت از امام معصوم(ع) است و رد كردن او در واقع رد كردن امام معصوم است.

اين استاد فلسفه اسلامي با اشاره به فرازهايي از توقيع امام عصر(عج) افزود: اين كه حضرت، رد بر فقها را در حد شرك بالله مي‌دانند، كاملا منطقي و واضح است، چرا كه اگر كسي حكم فقيهي را كه ائمه(ع) آدرس او را داده اند، رد كند، گويا سخن ائمه(ع) را رد كرده است و هر كس سخن ائمه(ع) كه از سوي خداوند تعيين شده‌اند را رد كند، در ايمانش به ربوبيت تشريعي خداوند دچار مشكل است، و در واقع براي پذيرش حكومت به منبعي غير از خداوند متعال رجوع كرده است كه همان معناي شرك است.

علامه مصباح يزدي اظهار داشت: ايمان به ولايت‌فقيه در واقع همان ايمان به ولايت ائمه اطهار(ع) است، چرا كه رجوع به فقيه تنها با سفارش و امر ائمه(ع) انجام شده است، وگرنه فقهاء در ذات خود داراي ويژگي تكويني خاصي نيستند كه سبب ولي شدن آنها شده باشد.

وي با اشاره به اين كه عدم ايمان واقعي نسبت به ولايت‌فقيه در بسياري از مردم از روي قصور است، افزود: البته يكي از علل اصلي اين امر بعد از گذشت 35 سال از تشكيل نظام اسلامي، كم كاري و سستي ما بوده است كه آن گونه كه بايد مسأله ولايت‌فقيه را تبيين نكرده‌ايم كه طبق فرمايش معصومين(ع)، مخالفت با ولايت‌فقيه در حد شرك بالله است، و خدا نكند كه اين كم كاري ما به خاطر منافع شخصي‌مان بوده باشد !

علامه مصباح يزدي با اشاره به اين كه آشنا كردن مردم با مسأله ولايت‌فقيه يكي از مقدس‌ترين كارهاست، اظهار داشت: بسياري از ما در اين 35 سال غفلت كرديم، به گونه‌اي كه بايد فتنه‌اي مانند فتنه 88 پيدا شود و شوكي به جامعه وارد شود تا عده‌اي به خود بيايند و بفهمند جايگاه ولايت‌فقيه كجاست.

وي افزود: اگر ولايت‌فقيه نباشد، همه دين در كشور و حتي جهان مورد تهاجم قرار مي‌گيرد همان‌طور که در فتنه 88 ديديم كساني به ميدان آمدند و فتنه گرداني كردند كه حتي به امام حسين(ع) كه غير مسلمانان نيز به ايشان جسارت نمي‌كنند، توهين كردند. لذا اگر ما در اين زمينه كوتاهي كرديم، بايد استغفار كرده و در صدد جبران برآييم.

گفتني است اين مراسم پنجشنبه 15 فروردين ماه سال جاري در مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) برگزار شد.