حجت الاسلام طوسي در گفتگو با خبرنگار تبيين، با اشاره به آية شریفة: فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنت لَهُمْ وَ لَوْ كُنت فَظاًّ غَلِيظ الْقَلْبِ لانفَضوا مِنْ حَوْلِك(آل عمران/159)‏، نرم خوئي و مدارا با مردم را از ويژگي هاي اخلاق محمدي(صلی الله علیه و آله) دانست و افزود: این صفات نفسانی و رفتاریِ پسندیدة حضرت رسول اكرم(صلی الله علیه و آله)سبب شد تا مردم جذب آن وجود نازنین شده و اين مسأله تحولي را در بين عرب جاهلي كه خشن بودن از ويژگي هاي آنها بود¹،  ايجاد كرد به طوري كه به گزارش مورخان، همين افراد در مدت كوتاهي به الگويي براي همه انسانها تبديل شدند.

 

وي با اشاره به تعبير خلق عظيم براي پيامبر (صلی الله علیه و آله) از سوي قرآن کریم²  ظهار داشت:  به فرمودة امام جعفر صادق(سلام الله علیه)، خداوند پيامبر(صلی الله علیه و آله) را طوري تربيت كرد كه افضل پيامبران باشد و خواست كه نسبت به مردم بخشش داشته باشد و از جاهلان اعراض كند. وقتي پيامبر (ص) به اين مقام رسيد و خداوند او را داراي خلق عظيم دانست، دين خود را به ايشان عرضه كرد و به مردم دستور داد تا از ایشان پيروي کنند.³

 

عضو كانون طلوع با اشاره به اينكه گاه مبشران مسیحی منحصراً حضرت عيسي (علیه السلام) را مبشر رحمت و محبت الهی معرفی می کنند، و شاید همین گونه تبلیغ از اسباب رونق ظاهری آيين مسيحيت شده باشد، و رونق اسلام  را مرهون اموال خديجه کبری و شمشير حضرت مولی علي(سلام الله علیهما) معرفی می کنند، اظهار داشت: در واقع چنين شبهه ايجاد مي كنند كه دو ابزار ظاهري مادي كه همان زر و زور است، سبب پيشرفت آئين اسلام شده است. واقعیت این است كه خلق عظيم تنها به پيامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) اطلاق شده است و حتي انبياء بزرگ الهي مانند حضرت مسيح(سلام الله علیه) نيز مبشر آمدن چنين پيامبري بوده اند.

 

وي افزود: به قدري خلق عظيم و کریم پيامبر و اهل بیت(سلام الله علیهم) كارا و مؤثر است كه همواره دشمنان سعي در مخفي كردن آن دارند. لذا گاه عكس هايي از رسول خدا و حضرت امام علي(سلام الله علیهما) با شمشیر ذوالفقار در پیش رو و شيري درنده ای در کنار ایشان ترسيم شده كه انسان را به وحشت مي اندازد. در حاليكه تمثال حضرت مسيح را بسيار مهربان همراه با تعدادی گوسفند و بره اي در دستان شان با تصویرسازی بسيار زيبا ترسيم مي كنند تا اين شبهه را ايجاد كنند كه دين اسلام دین خشونت است و با شمشير شناخته مي شود. و مثلاً مسیحیت دین مهربانی و محبت است.

 

وي با اشاره به اينكه در طول تاريخ كساني نامشان به نيكي برده مي شود كه متصف به خوش خلقي بوده باشند، خاطر نشان كرد: امروز نيز افراد براي جذب مردم همان رویة نیکوی رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله)، یعنی خوش اخلاقي و زبان نرم را یا در عمل به كار مي گيرند و یا برای جلب نظر دیگران، آن را شعار خود قرار می دهند. طبق آيه قرآن كريم، خوش خلقي رسول خدا(صلی الله علیه و آله) سبب گرايش مردم به آيين اسلام شده: فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنت لَهُمْ وَ لَوْ كُنت فَظاًّ غَلِيظ الْقَلْبِ لانفَضوا مِنْ حَوْلِك(آل عمران/159)‏ و نقش عمده در ترويج اسلام را همين مسأله داشته است.

 

حجت الاسلام والمسلمين طوسي با اشاره به سخن حضرت مولی علي(سلام الله علیه)، سيره رسول خدا(صلی الله علیه و آله) را اعتدال به معناي واقعي دانست و افزود: سنت حضرت رسول(صلی الله علیه و آله) اين بود كه افراد را به طرف رشد حركت مي داد،  سخنانش فاصل بين حق و باطل بود.

 

وي با اشاره به اوصاف حضرت رسول(ص) از زبان اميرمومنان(ع) در نهج البلاغه اظهار داشت: رسول مكرم اسلام(ص)، هرگز سير غذا نمي خورد، هميشه با گوشه چشم به دنيا نگاه مي كرد و دنيا چشم او را پر نمي كرد، دو پهلوي ايشان همواره تهي بود و شكم بارگي نداشت،همه دنيا به پيامبر(صلی الله علیه و آله) عرضه شد، ولي حضرت نپذيرفتند، پيامبر (ص) دوست داشت ،آنچه خداوند دوست داشت و دشمن مي داشت، آنچه خداوند دشمن مي داشت.⁴ 

 

اين نويسنده و پژوهشگربا اشاره به اينكه عليرغم پيشرفت مظاهر تمدن و عوض شدن زندگي ها، باز هم  پيامبر(صلی الله علیه و آله) مي تواند براي مردم امروز الگو باشد: اظهار داشت: اولا فطرت انسان ها تغییرناپذیر است⁵  و ماهيت انسان و اصل زندگي او و خورد و خوراک و نشست و برخاست ها و معاشرت هایش، عوض نشده است. هر چند - صحيح يا ناصحيح - ظاهر زندگي انسان ها تغيير كرده است. ثانيا اخلاق حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) مانند دين ايشان، جهان شمول و زمان شمول است و قرآن به عنوان كتاب آسماني، كه منحصر در يك زمان نيست، پيامبر(صلی الله علیه و آله) را داراي خلق عظيم و الگوي نیکو براي همگان معرفي مي كند، نه الگویی فقط براي افراد زمان خودش.⁶

 

حجت الاسلام طوسي ادامه داد: البته ممكن است براي الگو پذيري، شيوه امروز با گذشته فرق كند، لذا مراد اين نيست كه مثلا امروزه نیز همة فراد لزوماً بر چهارپای بی پالان سوار شده يا نان جوی خشک بخورند. بلكه منظور استفاده از مواهب دنیا به قدر نیاز و به وجهی صحیح است.

 

وي افزود: عظمت خلق نیکو و قرآنی پيامبر اعظم(صلی الله علیه و آله) چندان كارايي داشت كه همواره دشمنان یا سعی در پنهان کردن آن داشتند و یا وقتی این حربه را کارا نمی دیدند خود شرمنده شده و زبان به عذرخواهی و تحسین باز کرده و کتاب می نوشتند با عنوان «عذر تقصیر به پیشگاه محمد و قرآن"!

 

عضو هيئت علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) با اشاره به اينكه اخلاق نيكو همچنان با فطرت مردم سازگار است، اظهار داشت: از همان ابتدا وقتي حضرت(صلی الله علیه و آله) به امر خداوند متعال نبوت خود را برای مردم بیان کردند و دعوت خود را به صورت پنهان و آشکارا مطرح فرمودند، شهرت ایشان به خوش رفتاری، امانت داری، خوش نامی، پاکدامنی، فتوت و جوانمردی، و...، بود که آرام آرام فطرت انسان ها را به سوی ایشان جلب کرد و بسياري از افراد به ایشان  ايمان آوردند. اين مهم نشانگر آن است که خداوند متعال خوب مي داند چه كسي را به عنوان رسول خویش برگزيند: اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْث يجْعَلُ رِسالَتَهُ‏(انعام/124).

---

 

1- إِنَّ اللَّهَ [تَعَالَى‏] بَعَثَ مُحَمَّداً ص نَذِيراً لِلْعَالَمِينَ وَ أَمِيناً عَلَى التَّنْزِيلِ وَ أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ عَلَى شَرِّ دِينٍ وَ فِي شَرِّ دَارٍ مُنِيخُونَ بَيْنَ حِجَارَةٍ خُشْنٍ وَ حَيَّاتٍ صُمٍ تَشْرَبُونَ الْكَدِرَ وَ تَأْكُلُونَ الْجَشِبَ‏ وَ تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَ تَقْطَعُونَ أَرْحَامَكُمْ الْأَصْنَامُ فِيكُمْ مَنْصُوبَةٌ وَ الْآثَامُ بِكُمْ مَعْصُوبَة...(نهج البلاغه/خطبه 26)

2- وَ إِنَّك لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ(قلم/4)

3- عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدَّبَ مُحَمَّداً ص فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهُ فَقَالَ: «خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ» قَالَ فَلَمَّا كَانَ ذَلِكَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ «وَ إِنَّكَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظِيمٍ»  فَلَمَّا كَانَ ذَلِكَ فَوَّضَ إِلَيْهِ دِينَهُ فَقَالَ: «ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا»... (تهذيب‏الأحكام /9/ 391)‏

4- فَتَأَسَ بِنَبِيِّكَ الْأَطْيَبِ الْأَطْهَرِ (ص) فَإِنَّ فِيهِ أُسْوَةً لِمَنْ تَأَسَّى وَ عَزَاءً لِمَنْ تَعَزَّى وَ... قَضَمَ الدُّنْيَا قَضْماً وَ لَمْ يُعِرْهَا طَرْفاً أَهْضَمُ أَهْلِ الدُّنْيَا كَشْحاً وَ أَخْمَصُهُمْ مِنَ الدُّنْيَا بَطْناً عُرِضَتْ عَلَيْهِ الدُّنْيَا فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَهَا وَ عَلِمَ أَنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ أَبْغَضَ شَيْئاً فَأَبْغَضَهُ وَ حَقَّرَ شَيْئاً فَحَقَّرَهُ وَ صَغَّرَ شَيْئاً فَصَغَّرَهُ‏...(نهج البالغه/خطبه 160).

5- فِطرَت اللَّهِ الَّتى فَطرَ النَّاس عَلَيهَا لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ‏(روم/30).

6- لَّقَدْ كانَ لَكُمْ فى رَسولِ اللَّهِ أُسوَةٌ حَسنَةٌ(احزاب/21).