تبیین: دکتر محمد جواد لاریجانی در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار تبیین، در خصوص آموزه های بنیادین و نقش آن ها در تحولات اجتماعی اظهار داشت: ابتدا باید مفهوم بنیادی را کالبد شکافی کرد.
وی با بیان این که هر آموزه ای به واسطه یکی از ادله سه گانه، بنیادی خواهد بود، افزود: یکی از ادله این است که خود آن مسأله فی نفسه دارای اهمیت باشد؛ مانند مسأله تأسیس حکومت، مبنای مشروعیت حکومت و نظایر آن که بذاته بنیادین هستند. دوم این که امور بسیاری بر آن مبتنی باشد، مانند امنیت که از آموزش گرفته تا عبادت خداوند متعال مبتنی بر آن هستند و سوم نیز اموری که توسعه مسائل بنیادی بر آن ها مبتنی باشد و شاید بتوان پیشرفت علمی را از همین مقوله دانست که توسعه بسیاری از مسائل بنیادی بر آن متوقف است.
وی با اشاره به نقش مهم مسائل بنیادین در سیاست گذاری اظهار داشت: به عنوان نمونه امور حکومت از جهات مختلف قابل بحث است: جهت اول، جهت کارشناسی است به این معنا که صورت مسأله را بفهمیم  و می توان از آن به فهم وضعیت تعبیر کرد. جهت دیگر، ساماندهی به اغراض کلان است، چرا که نمی توانیم هر چه را دوست داریم به عنوان غرض کلان قرار دهیم، بلکه اغراض کلان بر اساس مبنای نظام ترسیم می شود.
این محقق و پژوهشگر ادامه داد: جهت سوم نیز ساماندهی به استراتژی است. مثلا در جنگ تحمیلی استراتژی ما، مقاومت عمومی بود، در حالی که استراتژی عده ای مانند بنی صدر این بود که زمین بدهیم و زمان بخریم تا بعدا از آمریکا اسلحه بخریم. امروز نیز در مقابل داعش، استراتژی ما مقاومت عمومی است و اما استراتژی برخی این است که آمریکا حمله هوائی کند!
وی در ادامه با اشاره به جهات دیگر قابل بحث در خصوص حکومت، اظهار داشت: جهت چهارم فعالیت های مدنی، مسأله تنظیم نقشه های عملیاتی است تا کشور بر اساس آن به پیش رود و جهت پنجم نیز ساماندهی امکانات است برای تحقق آن نقشه عمل.
دکتر لاریجانی خاطر نشان کرد: مسائل بنیادی در همه این جهات شش گانه ی مربوط به حکومت و زندگی جمعی نقش دارند. لذا برای درک وضعیت از منطقه و جهان، باید جایگاه انقلاب اسلامی را بدانیم و منافع ملی و حیاتی کشور را بشناسیم. اگر بخواهیم اغراض دراز مدت نظام را ساماندهی کنیم، باید بدانیم که مفهوم توسعه چیست و زیر بنای توسعه آیا تولید ناخالص ملی و نرخ بیکاری است یا پارامتر های دیگر هم دارد. مثلا استراتژی در امر توسعه چیست؟ آیا اقتصاد مقاومتی است یا اقتصاد بازار آزاد در شرایط تعادل است و ...
وی با اشاره به این که در جریان انقلاب اسلامی، مفاهیم بنیادین ویژه ای رشد کرد که به خاطر رجوع به اسلام بود، ادامه داد: همه گروه های موجود در ایران – از کمونیست ها گرفته تا مرحوم بازرگان - باور داشتند که کشوری عقب مانده هستیم و منافع کشور در حال از دست رفتن است، اما در این که این که چه باید کرد، اختلاف نظر وجود داشت. عده ای مانند بازرگان معتقد بود باید حکومتی مانند کشور سوئد تشکیل داد و نهایتا شرب خمر و زنا و ... را در آن حرام کرد و شاه هم با اختیارات محدود در آن وجود داشته باشد. کمونیست ها اسلام را افیون می دانستند و معتقد بودند باید روش های علمی را پیش گرفت. اما امام (ره)، علت بدبختی را فاصله گرفتن از اسلام می دانستند و راه آن را رجوع به اسلام عنوان می کردند. چرا که اسلام هم دینی زنده و هم جامع و هم جهانشمول است.
لاریجانی با بیان این که سه ویژگی زنده بوده و جامع بودن و جهانشمول بودن، نشان از بنیادی بودن اسلام دارد، ادامه داد: بر اساس این تفکر، استراتژی امام (ره) نیز پیروزی خون بر شمشیر بود. بر خلاف کمونیست ها که جنگ مسلحانه و ملی گرا ها که مذاکره و صحبت با شاه را استراتژی می دانستند.
وی افزود: حضرت امام (ره) می گفتند باید مانند امام حسین (ع) قیام کنیم، البته نه مسلحانه بلکه برای احیای دین. در این راه حتی ارتش را بار ها به عنوان برادر ملت خطاب کردند. لذا این مسأله مهمی است که نباید نگران کشته شدن بود، چرا که خون بر شمشیر پیروز است. این در حالی بود که عده ای می گفتند چرا مردم را به کشتن می دهید.
نماینده سابق مجلس شورای اسلامی ادامه داد: امروز هم در مقابل هجمه غرب با همین کلید واژه می توانیم موفق باشیم. البته آن روز تظاهرات در خیابان و امروز تحقق اقتصاد مقاومتی و پیشرفت های علمی راهکار است.
وی با بیان این که بنیادی ترین مفهومی که از انقلاب پیدا شد؛ تأسیس یک نظام جامع مدنی سیاسی بر اساس عقلانیت اسلامی بود و این پر ظرفیت ترین مفهوم بنیادی است، ادامه داد: تأسیس این نظام تجربه ای منحصر به فرد و نوین است. چرا که دوران مدرنیته، دوره تجربه حکومت دموکراسی سکولار - لیبرال است، اما با تأسیس این نظام، تجربه ای موفق پدید آمد.
وی در خصوص تجربه حکومت دموکراسی سکولار – لیبرال خاطر نشان کرد: اگر می بینید ارتش یک کشوری وقتی به دیگران حمله می کنند، جنایت می کنند، محصول همین تمدن است. این، همان تمدنی است که وقتی در قرن بیستم با هم به جنگ پرداختند، پنجاه میلیون آدم را کشتند. نباید به ظاهر نگاه کرد؛ باید توجه داشت که آن ها، اگر چه برای سگی که در کنار خیابان زیر ماشین می رود، آمبولانس آورده و اشک می ریزند، اما وقتی به انسان ها می رسند بی رحم هستند.
لاریجانی خاطر نشان کرد: این که در آمریکا یک پلیس، سیاه پوستی را با 17 گلوله می کشد و بعد دور و بر وی قدم می زند تا بمیرد و زمانی که سیاهپوست می میرد، آمبولانس را خبر کرده و می گوید که کار سگ تمام شده است، محصول همین تمدن و تفکر است و البته کسی نمی تواند این تمدن را با بزک کردن در دنیا تطهیر کند.
وی ادامه داد: این در حالی است که بعد از گذشت 35 سال از وقوع انقلاب اسلامی، امروز یک نظام پیشرفته در منطقه ایجاد شده است و همگان شاهد یک تجربه موفق حکومت دینی هستند. لذا امروز، وظیفه همه آحاد ملت به خصوص کسانی که با علم سر و کار دارند، این است که باید این تجربه را غنی کنند و این مسأله نکته مغفولی است.
وی با اشاره به این که غنی سازی حکومت جانفشانی می خواهد، ادامه داد: امروز حوزویان باید به این امر قیام کنند. غنی سازی حکومت جانفشانی می خواهد و افراد باید سال ها عمر خود را بگذارند و آن را بازسازی کنند. مسائلی از این قبیل که حکومت چیست؟ اجزاء مقومش چیست؟ جایگاه دموکراسی کجاست؟ آیا مربوط به مشروعیت است یا کارآمدی؟ مدل های دموکراسی چیست؟ از جمله مسائلی هستند که باید روشن و منقح شوند.
دکتر لاریجانی خاطر نشان کرد: البته دانشگاهیان نیز در این زمینه وظیفه دارند. هر چند امروز دانشگاه های ما در حوزه علوم طبیعی بسیار خوب هستند، اما در حوزه علوم انسانی بسیار عقب افتاده هستند. حوزه های تعلیم و تعلم علوم انسانی در دانشگاه ها نیز بسیار مندرس است. لذا باید در این زمینه کار شود، چرا که نهضت بیداری اسلامی و انقلاب و دنیای اسلامی نیاز به این حرکت دارد و جهان امروز، عطش فهم روابط اسلام را دارد. اگر چنین کاری از سوی ما صورت نگیرد، دشمنان اقدام کرده و نسخه بدلی اسلام آمریکایی را به جای آن می گذارد.
انتهای پیام/