دکتر جواد سلیمانی گفت: گاهی، امام جامعه به دلایلی نمی تواند برخی حقایق را افشا کند، اما افراد دیگری که این مسأله را می فهمند، وظیفه بیان کردن آن را دارند. لذا گاه وظیفه امام سکوت و وظیفه مأموم فریاد است و این همان رمز سکوت علی (ع) و فریاد فاطمه (س) است که هر دو به وظیفه خود عمل کردند.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار انجمن فارغ التحصیلان این مؤسسه با اشاره به آیه شریه « هو الذی انزل علیک الکتاب منه آیات محکمات و أخر متشابهات فاما الذین فی قلوبهم مرض فیتبعون ما تشابه منه ابتغاء الفتنه و ابتغاء تأویله»، اظهار داشت: همواره در جامعه کسانی وجود دارند که در دلشان زیغ و میل به انحراف وجود دارد که با سوء استفاده از آیات متشابه، آن ها را در جهت مقاصد و منافع خود تفسیر می کنند.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر جواد سلیمانی با اشاره به روایتی از حضرت علی (ع) به جنگ های حضرت علی (ع) با عده ای که ظاهرا مسلمان بودند اشاره و خاطر نشان کرد: حضرت علی (ع) در عصری زندگی می کرد که مجبور بود با افرادی که داخل در اسلام بودند، بجنگد، چرا که در دل آن ها انحراف  و در ذهنشان شبهه ها و در رفتارشان کج روی ناگهانی وجود داشت و میل به تأویل آیات به نفع خود داشتند؛ لذا عمار می گوید ما روزی با شما بر سر نزول قرآن جنگیدیم و امروز بر سر تفسیر ناروای قرآن می جنگیم.

وی با اشاره به این که عصر رسول خدا (ص) عصر تنزیل بود و دوره حضرت علی (ع)، عصر تأویل و تفسیر بوده، خاطر نشان کرد: مقتضای عصر تأویل، مواجه شدن با کافران نبود، بلکه تقابل با معانی انحرافی در دین بود. لذا اتفاقا بلافاصله بعد از رحلت رسول اکرم (ص)، این تفاسیر انحرافی آغاز شد و یکی از اصحاب بر اساس تفسیر خود از آیاتی از قرآن کریم، اظهار داشت که پیامبران نمی میرند و دیگری با اشاره به آیه « انک میت و انهم میتون » ( تو می میری و آن ها نیز می میرند)  پاسخ او را می دهد.

وی ادامه داد: بعد از رحلت نبی اکرم(ص)، انحراف عظیمی در مسیر خلافت الهی پدید آمده و زمینه برای تبدیل خلافت الهی به سلطنت آماده می شد؛ به گونه ای که مورخان نیز گفته اند که بعد از معاویه، رسما خلافت به سلطنت تبدیل شد و حتی معاویه تصریح می کرد که می خواهم بر شما حکومت کنم. مشکل دیگر این که مردم نیز عمق این انحراف را درک نمی کردند و خلافت علی (ع) یا دیگری، چندان برایشان تفاوت نداشت و منزلت حضرت علی (ع) را نیز درک نمی کردند. لذا حضرت زهرا (س) در چنین دوره ای که  خطر انحراف از یک سو و عدم درک مردم از این انحراف و هم چنین عدم شناخت آن ها از منزلت و مقام حضرت علی (ع) از سوی دیگر، اسلام ناب را تهدید می کرد، احساس مسئولیت کرده و پا در میدان مبارزه می گذارد.

چرا علی (ع) برای کسب خلافت نجنگید؟
دکتر سلیمانی با اشاره به این که ورود حضرت علی (ع) به میدان مبارزه و مقابله با تصاحب کنندگان خلافت، به مصلحت اسلام نبود، اظهار داشت: شمشیر کشیدن حضرت علی (ع) در این برهه از زمان، سبب جنگ داخلی می شد که چند پیامد منفی داشت. اول آن که بنی هاشم تعدادشان اندک بود و افرادی چون جعفر، حمزه و نظایر آن ها به شهادت رسیده بودند و لذا اگر جنگی رخ می داد، بنی هاشم، مغلوب می شدند و از طرف دیگر، جنگ داخلی و تضعیف مهاجرین و انصار سبب می شد تا بنی امیه که مترصد ضعف اصحاب بودند، قدرت بگیرند و اسلام را به انحراف بکشانند. پیامد منفی دیگر نیز این بود که بسیاری از تازه مسلمانان که تعداد آن ها، اندک هم نبود، وقتی می دیدند سابقین در اسلام، چنین به روی هم تیغ می کشند، آن را ناشی از طمع رسیدن به قدرت می دیدند و دینشان سست می شد و میراث مجاهدت های حضرت علی (ع)  یعنی اسلام، از بین می رفت.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با اشاره به این که اگر در همان روز های نخستین، کسی این انحراف عظیم در مسیر تاریخ اسلام ناب را با فریاد اعلام نمی کرد، برای آیندگان بسیار دشوار می شد که بتوانند متوجه قضایا شده و مسیر اسلام ناب و راه صحیح را تشخیص دهند، ادامه داد: تازه علیرغم این که حضرت زهرا (س) قیام کرد و فریاد زد، باز هم تا مدت ها بعد ازعاشورا، شیعیان به صورت رسمی، بر علیه خلفا صحبت نمی کردند. تا چه رسد به این که حضرت زهرا (س)، قیام خود را آغاز نمی کرد، که دیگر اصلا معلوم نبود که اصلا حقیقت به این زودی ها روشن شود.
وی افزود: در این شرایط، اگر کسی اعتراضی نمی کرد و انحراف در دین را متذکر نمی شد، چه بسا هرگز اسلام ناب شناخته نمی شد و حتی در زمان های بعد نیز اگر کسی می خواست، سخنی در این راستا بگوید، متهم به ارتداد می شد.
دکتر سلیمانی خاطر نشان کرد: اما چه کسی باید در این اوضاع فریاد می زد؟  حضرت علی (ع) که دارای معذوریت هایی بود. امام حسن و امام حسین (علیهما السلام ) هم که هنوز کودک بودند. لذا در این شرایط به مجاهدی نیاز بود که محبوبیت و پایگاه بسیار محکمی در بین مسلمانان داشته باشد، مورد تأیید بی نظیر حضرت رسول (ص) هم باشد، از نظر تقوا، علم و عدالت نیز در مرتبه عالی قرار داشته باشد و شجاعت هم داشته باشد که بتواند فریاد بزند و با بیانی رسا و حماسی، انحراف ها را گوشزد کند وو آن شخص کسی جز دخت نبی مکرم اسلام (ص) نبود.

استاد تاریخ حوزه و دانشگاه ادامه داد: آری، در این شرایط باید فاطمه (س) سخن بگوید که پیامبر (ص) در مورد او فرمود « فاطمه بضعه منی فمن سرها فقد سرنی، فاطمه اعز البریه علی»  و هم چنین فرمود « فاطمه را فاطمه نامیدم، چون خداوند، او و دوستدارانش را از آتش دور نگه داشته است». باید شخصی مانند فاطمه (س) فریاد بزند که همه مردم به عظمت او آگاهی داشتند. از طرف دیگر شرایط فاطمه (س) از جمله زن بودن او، سبب می شد تا جنگی واقع نشود. هم چنین انتساب خاص وی به پیامبر (ص) که کسی جز وی چنین نسبی را نداشت نیز نکته مهم دیگر بود که بر منزلت و نفوذ کلامش می افزود. این عوامل در کنار هم سبب تأثیرگذاری سخنان وی و برانگیخته شدن عواطف مسلمانان نسبت به ایشان بود.

پیام های قیام عاشورائی زهرا (س)
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) در ادامه با اشاره به اهمیت قیام و فریاد زهرای اطهر (س) اظهار داشت: حضرت زهرا سه پیام مهم را به حق طلبان زمان خودش و آینده رسانید و اگر نبود چنین پیام هایی، معلوم نبود که در قرون آینده، اسلام ناب شناخته شود؛ چرا که در همان نقطه حساسی که انحراف آغاز شد، باید با انحراف مقابله شود؛ وگرنه اگر انحراف  با تأخیر بازگو می شد، این شبهه مطرح می شد که اگر این مسأله، آغاز انحراف بود، چرا در همان زمان کسی چیزی نگفت!
دکتر سلیمانی ادامه داد: حضرت زهرا (س) در نخستین روز های انحراف، یک قیام عاشورایی را آغاز کرد که این قیام 75 یا 95 روز به طول انجامید و به شهادتش ختم شد، اما با قیام خود سه پیام مهم را به مردم آن زمان و آیندگان رسانید: اعلان عدم مشروعیت خلیفه اول، اعلان حقانیت حاکمیت حضرت علی (ع) و پیام سوم اعلان عدم قداست اجماع خواص.

اعلان عدم مشروعیت خلیفه اول
وی با بیان این که هر کدام از این پیام ها بابی را برای حق طلبان در جامعه و آیندگان باز کرد، خاطر نشان کرد: پیام اول را با عبارات متعددی بیان کرد؛ به طوری که هر چند روایات تاریخی درباره چگونگی برخورد شیخین با علی (ع) و زهرا (س) بریده بریده است، اما در عین حال به اندازه ای هست که برای همگان مشخص باشد که زهرا (س)، عدم مشروعیت خلیفه اول را اعلام نمود. لذا حتی ابن قتیبه سنی مذهب نقل می کند که وقتی برای بیعت گرفتن از علی (ع) به خانه حضرت  آمدند، حضرت زهرا (س) نگذاشت که خلیفه اول و دوم، امیر المؤمنین (ع) را وادار به بیعت کنند، از پشت درب خانه صدا زد « ای پدر، ما پس از تو از پسر خطاب و ابی قحافه چه نکشیده ایم ! »

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی با اشاره به گزارش مسعودی مبنی بر این که تا فاطمه (س) زنده بود، هیچ یک از بنی هاشم با خلیفه اول بیعت نکرد، اظهار داشت: فاطمه (س) با قیام خود، مشروعیت خلافت خلیفه را زیر سئوال برد.

وی با اشاره به گزارش تاریخی از ابن قتیبه سنی مذهب ادامه داد: حضرت فاطمه (س) بعد از این که از شیخین اعتراف گرفت که پیامبر (ص) فرموده رضایت من، رضایت فاطمه و غضب من غضب فاطمه است، اظهار داشت « من خداوند و ملائکه اش را شاهد می گیرم که شما دو نفر مرا غضبناک کرده اید و مرا خشنود نساخته اید. اگر با پیامبر (ص) ملاقات کنم، از شما شکایت خواهم کرد ... قسم به خدا در هر نماز شما را نفرین می کنم. »

دکتر سلیمانی با تأکید بر این که در شرایطی که هیچ کس نبود تا برای دفاع از ولایت، به میدان بیاید، فاطمه (س) مسئولیت قیام را بر عهده گرفت و تا پای جان برای ادای این مسئولیت، ایستادگی کرد و هزینه آن را نیز با جانش پرداخت کرد، خاطر نشان کرد: احتجاج در ملأ عام با خلیفه در مورد ارث و فائق آمدن بر وی و روشن شدن عدم شایستگی خلیفه برای مردم و مهم تر از آن وصیت به مخفیانه بودن تشییع جنازه اش، از جمله کارهای دیگری بود که فاطمه (س) برای اعلان عدم مشروعیت خلیفه اول انجام داد.

 

اعلان حقانیت حاکمیت حضرت علی (ع)
وی با اشاره به روایات تاریخی از سخنان و رفتار حضرت زهرا (س) در اعلام حقانیت حاکمیت حضرت علی (ع) اظهار داشت:  حضرت درباره مظلومیت مولا فرمود « وای بر آن ها؛ چرا نگذاشتند حق در مرکز خود قرار گیرد و خلافت بر پایه های نبوت استوار گردد؛ آن را از خانه ای که جبرائیل در آن فرود می آمد به خانه دیگری بردند... چرا و به چه دلیل  از ابوالحسن انتقام گرفتند و کینه توزی کردند ...». این سخنان بیانگر این هستند که این خلافت نه استمرار نبوت، بلکه یک بنائی است در کنار بنای نبوت. بلکه آن چه ادامه نبوت و استمرار راه پیامبر (ص) است، ولایت امیرالمؤمنین (ع) است.

اعلان عدم قداست اجماع خواص
این استاد تاریخ حوزه و دانشگاه با بیان این که حضرت زهرا (س) با اعلان حقانیت حضرت علی (ع) با همه کسانی که با رأی دادن به خلیفه اول، او را تأیید کردند، درگیر شد، اظهار داشت: حضرت زهرا (س) این سختی را به جان خرید ، اما اعلام کرد که ممکن است روزی اکثریت خواص اهل حق، بلغزند و حتی به انحراف از انقلابی دامن بزنند که خودشان برایش زحمت کشیده و شکنجه شدند. حضرت زهرا (ع) اعلام کرد ممکن است در زمانی اهل حق بسیار اندک شوند و امتی که از مال و جان خود برای اسلام مایه گذاشتند، اسلام و اهلش را کنار بگذارند و بالا تر از این ممکن است همان اصحاب با سابقه و انقلابی ها، زمینه حذف و از بین رفتن برخی از بزرگان انقلاب را خودشان با دست خودشان فراهم کنند.

وی ادامه داد: اگر امروز ما به راحتی می گوییم آن اجماع برای تعیین خلیفه، ارزش ندارد، به خاطر حرکت حضرت زهرا (س) بود. حضرت زهرا (س) حتی در مقابل مهاجرین و انصار ایستاد و سکوت آن ها را محکوم کرد. حتی در سخنانی به قرآن تمسک کرده و می گوید: « چرا به بیراهه می روید در حالی که کتاب خدا در میان شماست ... اما شما به قرآن پشت کردید...»

دکتر سلیمانی با اشاره به این که هزینه رساندن این پیام ها، شهادت حضرت زهرا (س) بود، ادامه داد: نه تنها کسانی که با ضربات جسمی و روحی، حضرت زهرا (س) را آزار دادند، بلکه امتی هم که سکوت کردند، در شهادت حضرت زهرا (س) مقصر هستند؛ لذا حضرت علی (ع) در زمان دفن فاطمه (س) با غم و اندوه فراوان خطاب به رسول الله (ص) گفت « ستنبئک ابنتک بتظافر امتک علی و علی هضمها » و امت را نیز در هضم و شکستن فاطمه (س) دخیل دانستند.

دکتر سلیمانی در جمع بندی و نتیجه گیری از قیام حضرت زهرا (س) اظهار داشت:  حضرت زهرا (س) بعد از رحلت نبی اکرم، حماسه ای شبیه حماسه حسینی آفرید و به تنهایی در برابر اکثریت قاطع جامعه و اصحاب خوش سابقه ایستاد.

وی با بیان این که فاطمه (س) نخستین گام در مبارزه با جهالت نو را برداشت، خاطر نشان کرد: فاطمه اجازه نداد در ساحت تفکر اسلامی و اندیشه سیاسی اسلام، که خلافت از ولایت جدا شود و به حق طلبان فهمانید خط سیاسی خلفا نسبت به آنچه که رسول خدا (ص) آورده، زاویه گرفته است، چرا که اسلام منهای ولایت، اسلامی فاصله دار از اسلام محمدی است.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با بیان این که جهاد فاطمی به مرور زمان به بار نشست، خاطر نشان کرد: امروزه تشیع به عنوان نماد اسلام راستین، جهان را مجذوب خود ساخته است و این انقلاب اسلامی که استمرار انقلاب فاطمی است نیز تا زمانی می تواند زنده و حیات بخش باشد که انسان هایی که پیام فاطمیه را درک کرده اند، بیدار باشند و حتی اگر دیدند که اصحاب انقلاب، لغزیدند و به انحراف کشیده شدند، سست نشده، بله محکم تر ایستاده و مقاومت کنند.

وی با بیان این که عدم درک این پیام ها سبب شکست مشروطیت شد، افزود: با شعار عدالت اسلامی، مشروعیت غربی با محوریت انگلیس پدید آمده و به روی کار آمدن رضاشاه که حلقه به گوش استعمار و معاند اسلام بود، منتهی شد.

حمایت از ولایت تا سر حد شهادت
دکتر جواد سلیمانی پاسداری از فاطمیه را پاسداری از ارزش های اسلام ناب و راه اهل بیت (ع) و شهدا دانست و گفت: ضرورت حمایت و اطاعت از ولایت تا سر حد شهادت، از دیگر نتایج پیام های فاطمیه و جهاد فاطمه (س) است.

رمز سکوت امام و فریاد مأموم
عضو کانون طلوع خاطر نشان کرد: گاهی، امام جامعه به دلایلی نمی تواند برخی حقایق را افشا کند، اما افراد دیگری که این مسأله را می فهمند، وظیفه بیان کردن آن را دارند. لذا گاه وظیفه امام سکوت و وظیفه مأموم فریاد است و این همان رمز سکوت علی (ع) و فریاد فاطمه (س) است که هر دو به وظیفه خود عمل کردند.

انتهای پیام/