استاد اخلاق حوزه علمیه قم با استناد به آیات سوره انشراح، اظهار داشت: این آیات برای کسانی که سختی‌ها و دشواری‌های راه را می‌بینند و نگران آینده نظام هستند، بسیار امیدبخش است. در دوران دفاع مقدس مردم نگران بودند كه عاقبت جنگ چه خواهد شد؛ امروز نيز دلسوزانِ بسياري می‌گویند عاقبت انقلاب چه خواهد شد؛ اين نگراني‌ها برای آینده کشور با فدا شدن صدها هزار شهید و تحمل مشكلات و سختي‌ها طبیعی است؛ اما پاسخ همه اين دل‌نگرانی‌ها یک كلام است؛ «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً».

به گزارش تبیین به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی آثار حضرت آیت‌الله مصباح یزدی، رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در جمع اساتید و خادمین «طرح ولایت» طلاب و خانواده‌هاي ايشان در مشهد مقدس، با قرائت سوره انشراح، اظهار داشت: به نظر می‌رسد این سوره مربوط به زمان خاصي نیست که امروز نتوانيم از آن استفاده کنيم؛ بلکه در آيات اين سوره درس‌هایی نهفته كه براي همه، به ویژه علما که مسئولیت جانشینی انبیاء را بر عهده گرفته‌اند، قابل استفاده است.

اين مفسر قرآن كريم در ادامه با اشاره به دغدغه برخي طلاب جوان نسبت به قدم گذاشتن در مسیر هدايت مردم به عنوان جانشين پيامبر صلوات‌الله‌عليه، گفت: پاسخ اين نگراني در آیات سوره انشراح است؛ خداوند همان‌گونه که به پیامبرصلي‌الله‌عليه‌وآله وعده شرح صدر داده، به کسانی هم که بخواهند مسئولیتی هر چند كوچك در راستای مسئولیت آن حضرت بر عهده بگیرند، وعده شرح صدر می‌دهد. زيرا با وارد شدن در راه، گذشته از مخالفت‌هاي دشمنان كه امري طبيعي است، گاهي انسان مورد بی‌مهری دوستان نيز قرار می‌گیرد، و بدون شرح صدر از عهده انجام چنين مسئوليتي بر نخواهد آمد.

وی افزود: خداوند با اعطاي شرح صدر به انسان موجب می‌شود وی در برابر مخالفت‌هاي دشمنان و بي‌مهري‌هاي دوستان احساس سرخوردگی نکند، و بتواند تمام توان خود را صرف انجام وظیفه کند، و این اولین کمک خدا برای کسانی است اين مسئولیت الهی را می‌پذیرند، و اين كمك شامل همه مراتب آن، از نبوت و امامت، تا علماي جانشین آنها مي‌شود.

استاد حوزه علميه قم با استناد به آیه‌اي از سوره انشراح تصريح كرد: كاری که بر عهده پیامبر اكرم صلوات‌الله‌عليه گذاشته شده بود، کمرشکن بود؛ اما خداوند آن حضرت را یاری كرد تا بتواند رسالت خود را به انجام برساند. بر همين اساس امداد دوم خداوند به کسانی که مسئولیتي الهی بر عهده دارند این است که آنها را براي اتمام مسئوليتشان ياري مي‌كند.

وی با اشاره به این که بر اساس آيات سوره انشراح خدواند نام پیغمبر اكرم صلوات‌الله‌عليه را پرآوازه کرد، اظهار داشت: این سومین عنایت خدا نسبت به آن حضرت بود؛ امروز نيز شاهديم كه حضرت امام(ره) كه قبل از آغاز نهضت، جایگاه و شهرت خاصی در دنیا، و حتي در کشور ايران و بین علما نداشت، بعد از تحمل رنج‌ها و سختی‌ها و پيروزي انقلاب به جایی رسید که معروف‌ترین شخصیت تاریخ معاصر شد، و عظمت وی حتي کفار و دشمنانش را نیز تحت تأثیر قرار داد.

استاد اخلاق حوزه علمیه قم با اشاره به آیه «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً»، اظهار داشت: در واقع این آیه، نوعی تعلیل برای کمک‌ها و عنایت‌های خداوند متعال است. این یک قاعده کلی و سنت الهی است، و چنین نیست که فقط برای پیامبر صلوات‌الله‌عليه عسر و سختی، همراه با آسانی و گشایش باشد؛ بلکه برای همگان است؛ لذا این آیه با تكرار، مورد تأکید قرار گرفته است.

وی ادامه داد: این آیات برای کسانی که سختی‌ها و دشواری‌های راه را می‌بینند و نگران آینده نظام هستند، بسیار امیدبخش است. در دوران دفاع مقدس مردم نگران بودند كه عاقبت جنگ چه خواهد شد؛ امروز نيز دلسوزانِ بسياري می‌گویند عاقبت انقلاب چه خواهد شد؛ اين نگراني‌ها برای آینده کشور با فدا شدن صدها هزار شهید و تحمل مشكلات و سختي‌ها طبیعی است؛ اما پاسخ همه اين دل‌نگرانی‌ها یک كلام است؛ «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً»

عضو جامعه مدرسين حوزه علمیه قم  با تأكيد بر این که هر جا بار سنگین و دشواری‌هایی باشد، خداوند آسانی و گشایشی هم در کنار آن قرار داده است، فرمایشات رهبری مبنی بر رفع شدن سختی‌ها و رسیدن به پیروزی نهایی را یادآور شد، و در پاسخ به اين شبهه که چرا خداوند عالم را با این همه سختی‌ها، مشکلات، و ظلم و ستم انسان‌ها نسبت به يك‌ديگر خلق کرده، اظهار داشت: خداوند در آيات ديگري مي‌فرمايد كه این عالم را برای امتحان بشر آفریده، و همه مراحل زندگی و مرگ انسان براي آزمودن او است،‌ تا به مقامي فراتر از ملائكه برسد؛ اما آزمون در صورتي تحقق مي‌يابد كه انسان بتواند با اختيار خود راه عصيان يا اطاعت را انتخاب كند.

وی ادامه داد: البته انسان با موفقيت در هر مرحله از امتحانات و رسيدن به مقام بالاتر، با امتحانات دشوارتري روبرو می‌شود، تا بیشتر رشد کند. در اين ميان بهترین بشارت برای انسان در برابر مشكلات و سخت‌ها این است که روزي تمام رنج‌ها و مشقات تمام می شود، و روزگار آسودگی، فراغت و پیروزی در انتظار كسي است كه با بردباري تكاليف خود را به انجام رسانده است.

استاد حوزه علميه قم در ادامه سخنان خود گفت: پس از آن‌كه آدمي در نتيجه تحمل سختی‌ها، به کامیابی رسيد، و برخي تکالیف اجتماعی از عهده‌اش برداشته شد، اما حركت در مسیر قرب الهی و سعادت متوقف نخواهد شد؛ بلکه در اين مرحله زمينه ترقی و رشد شدت می‌یابد و انسان مي‌تواند تمام توجه خود را معطوف به ساحت قرب الهی کند سبک‌بال به سوي او پرواز كند؛ لذا در پايان سوره انشراح می‌فرماید: «فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ؛ وَ إِلي رَبِّکَ فأرْغَبْ».

وی با اشاره به ویژگی‌های انسان و احتمال تحول وی در هر دوره‌ای از زندگي، اظهار داشت: گاهی ممکن است انسان تحمل بار سنگینی را عهده‌دار شده، و آن را به منزل برساند، اما در پايان دچار شک و ترديد شود که آیا کارش درست بوده یا نه؛ آیا تحمل همه سختی‌ها بی‌فایده نبود؛ آیا نمی‌شد راهی را انتخابی کرد که هم خداپسند باشد، هم تبعات کمتری ‌داشته باشد؟

آیت‌الله مصباح یزدی افزود: به عنوان مثال‌ امام راحل(ره) 55 سال پیش حرکتی را شروع کرد که تبعات سنگینی را به همراه داشت؛ و چه بسا خود ايشان هم در ابتداي راه باور نمی‌کرد صدها هزار جوان برومند در این راه فدا شوند! حال، آیا راه ديگري نبود که ايشان وظيفه‌اش را انجام مي‌داد، اما این همه تبعات و مشکلات پيش نمي‌آمد، و این همه کشته و ویرانی حاصل نمی‌شد؟ چنین شک و ترديدي ممکن است برای هر کسی پیش بیاید، و سبب تحول و انحراف از مسير انجام وظيفه شود.

استاد اخلاق حوزه علمیه قم با يادآوري ماجراي بلعم باعورا در قرآن و سقوط او پس از سال‌ها عبادت و رياضت، بر اثر دلبستگي به دنيا، افزود: انسان تا زمانی که در این دنیا نفس می‌کشد، در معرض سقوط است و احتمال انحراف و انحطاط براي او وجود دارد؛ لذا همواره باید نگران عاقبت خود باشیم، و مراقب باشیم كه سقوط نکنیم.

وي افزود: چه بسيار كساني که پس از سال‌ها انجام تکلیف، تحمل شکنجه، زندان و جهاد در راه خدا، از راه منحرف شده، و به پايين‌ترين مراتب انساني سقوط كردند! به یاد داشته باشیم که هیچ كس از انحراف مصون نيست، و همه ما تا آخرین لحظات زندگی مورد امتحان الهی قرار می‌گیريم؛ لذا دائماً باید در پي خودسازی و مراقبت از نفس  باشيم.

آيت‌الله مصباح يزدي در ادامه گفت:  باید به خدا پناه ببریم و صادقانه به اولیاء او توسل داشته باشیم كه ما را از افتادن در مسير سقوط حفظ كنند.

و با اشاره به این که ثواب و عقاب الهي، حساب و کتاب مشخصي دارد كه ما فرمول آن را نمي‌دانيم؛ خاطر نشان كرد: گاهی یک ضربه شمشیر از عبادت همه جن و انس، بالاتر و برتر است؛ گاهی نيز کار كوچكي که برای شادی یک محب امیرالمؤمنین عليه‌السلام انجام می‌شود، موجب آمرزش گناهان چندین ساله می‌شود؛ یک سلام صادقانه به امام حسین عليه‌السلام بلاهای زیادی را از انسان دور می‌کند؛ و کوه‌های گناه با یک قطره اشک خالصانه براي ابی‌عبدالله صلوات‌الله‌عليه از بین می‌رود؛ آری، لطف خدا زیاد است و همه کارهایش حساب و کتاب دارد، هر چند ما درک نکنیم. لذا نبايد هیچ عبادت و کار خیری را کوچک شمرد.

آیت‌الله مصباح با تأكيد بر اين ‌كه اين کار خالصانه است كه ارزشمند است، خاطر نشان کرد: اخلاص و کار برای خدا مراتبی دارد؛ عبادت از ترس عذاب الهی، و عبادت برای رسیدن به بهشت، هر دو عبادت خداست؛ اما هيچ يك با عبادت خالصانه‌اي که در آن چیزی جز رضای الهی طلب نمی‌شود، قابل مقایسه نیست.

استاد اخلاق حوزه علمیه قم در پايان تصريح كرد: مهم این است که ما در مقابل خدا روحیه بندگی داشته باشيم، و هر چه ائو فرمان داد، بگوییم چشم! اگر این روحیه در ما پیدا شد، کارهای کوچک، عظمت می‌یابند. بدانیم معامله با خدا آسان است، و او دریا، دریا رحمت می‌دهد؛ اما چنين معامله‌اي یک شرط دارد؛ و آن، اين است که کار نه به خاطر دل خودم، به خاطر رضايت مردم، يا تشویق دیگران، بلکه فقط براي رضاي خدا باشد؛ در این صورت یک قطره اشک، کوه گناه را از بین می‌برد، و هر لحظه از عمر آدمي ارزش هزاران سال عبادت را پیدا می‌کند.

گفتنی است این دیدار صميمي بيستم تيرماه سال جاري در مشهد مقدس برگزار شد.